De meeste examencommissies in het hoger onderwijs functioneren naar behoren. Ze nemen zorgvuldige beslissingen. Ze zorgen ervoor dat de kwaliteit van de toetsen geborgd is. Ook nemen ze zorgvuldige beslissingen over onder meer vrijstellingen en fraude van individuele studenten. Een beperkt deel van de examencommissies voldoet echter niet aan alle wettelijke vereisten. Dat concludeert de inspectie in haar rapport ‘Verder vooruit. Examencommissies in een veranderend hoger onderwijs.‘ Vanwege de snelle opkomst van generatieve AI en onderwijsinnovaties staan zij nu voor nieuwe uitdagingen. Dit vraagt extra inzet van de examencommissies. De inspectie heeft daarom op meerdere punten zorgen.

Besturen moeten examencommissies beter faciliteren

Ten opzichte van het onderzoek door de inspectie uit 2015 is er vooral sprake van continuïteit in het functioneren van examencommissies. De vooruitgang is beperkt. Net als in 2015, blijkt ook uit dit onderzoek dat veel examencommissies onvoldoende gefaciliteerd worden door hun bestuur. Daardoor komen zij aan sommige taken minder toe. Met name de eigen professionalisering en het borgen dat alle eindkwalificaties getoetst worden, krijgen minder aandacht dan examencommissies zelf zouden willen. De inspectie verzoekt de besturen dan ook dringend de examencommissies beter te faciliteren. De inspectie beschouwt gebrekkige professionalisering en ondersteuning van examencommissies en examinatoren bij innovaties namelijk als een serieus risico voor de borging van de kwaliteit van de toetsing en het bewaken van het eindniveau

Grote uitdagingen: onderwijsinnovaties en generatieve AI

Professionalisering van examencommissies is juist nu van groot belang volgens de inspectie. Zij staan voor vele uitdagingen. Onderwijsinnovaties zoals programmatisch toetsen en flexibilisering stellen nieuwe eisen aan het borgen van de toetsing. Hetzelfde geldt voor generatieve AI.